Kısa cevap
Hacmen yüzde 1,2'den fazla alkol içeren içeceklerde gerçek alkol oranı yazılmalıdır; bu, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nden gelen bir yükümlülük. Yemeklerde gramaj ve içeceklerde hacim yazmak ise çoğu durumda yükümlülük değil, fiyatın anlaşılır olması için güçlü bir iyi uygulama.
Bu yazı bir uygulama rehberidir, hukuki görüş değildir. İşletmenizin faaliyet alanına özgü ek kurallar olabilir; güncel hâl için mevzuatın kendisine ve hukuk danışmanınıza başvurun.
Alkol oranı: nasıl yazılır
Oran hacmen yüzde olarak yazılır: "%5 alk./hac." ya da "% 40 hacmen alkol". Kokteyllerde oran karışıma göre değiştiği için en yaygın ve dürüst yol, içindeki alkollü içkileri ve miktarlarını yazmak, oran bilinmiyorsa "alkollü içecektir" ibaresini açıkça göstermektir.
Oranı ürün adının hemen yanında ya da altında gösterin. Menünün sonundaki genel bir notla "içeceklerimiz alkol içerir" demek, hangi içeceğin ne kadar alkol içerdiğini söylemez.
Alkolsüz seçenekleri de açıkça işaretleyin. "Alkolsüz bira" gibi ürünlerde oran yüzde 0,5'e kadar çıkabilir; hamile ya da ilaç kullanan misafir için bu bilgi karar verdirici olabilir.
| Ürün | Eksik gösterim | Doğru gösterim |
|---|---|---|
| Fıçı bira | Fıçı bira — 180 ₺ | Fıçı bira 50 cl · %5 alk./hac. — 180 ₺ |
| Kırmızı şarap | Şarap (kadeh) — 260 ₺ | Kırmızı şarap 15 cl · %13 alk./hac. — 260 ₺ |
| Kokteyl | Negroni — 420 ₺ | Negroni · cin, vermut, bitter (alkollü içecektir) — 420 ₺ |
| Alkolsüz bira | Alkolsüz bira — 150 ₺ | Alkolsüz bira 33 cl · %0,5 alk./hac.'e kadar — 150 ₺ |
Porsiyon ve gramaj: neden yazmalı
Fiyat listesi, müşterinin ne kadarına ne ödeyeceğini anlaması için var. "Izgara köfte — 380 ₺" satırı iki farklı işletmeyi karşılaştırmaya yetmez; "Izgara köfte 200 g — 380 ₺" yeter. Hesap anında çıkan "bu kadar az mıydı" itirazlarının çoğu, bilginin menüde hiç olmamasından doğuyor.
Kilogramla satılan ürünlerde — balık, et, pastane ürünleri — birim fiyatı yazın ve tartının müşteri önünde yapılacağını belirtin. "Levrek (kg) — 1.200 ₺, porsiyon ortalama 350 g" gibi bir satır, hem fiyatı hem beklentiyi netleştirir.
Gramajı pişmiş mi çiğ mi verdiğinizi tutarlı seçin. Et ürünlerinde fark yüzde yirmi beşi bulabiliyor; bir üründe çiğ, diğerinde pişmiş gramaj yazmak müşteriyi yanıltır.
Menüye geçirirken pratik notlar
Aynı birimi bütün menüde kullanın: içeceklerde cl ya da ml, yemeklerde g. Bir sayfada "büyük boy", diğerinde "400 ml" yazmak karşılaştırmayı yine zorlaştırır.
Porsiyon değiştiğinde fiyat gibi onu da aynı gün güncelleyin. Tedarikçi ya da reçete değişikliği gramajı sessizce değiştirebilir.
PratikMenü'de alkol oranı ürün başına ayrı bir alan olarak tutulur; uyum kontrolü bira, şarap, rakı gibi adlarından alkollü olduğu anlaşılan ama oranı girilmemiş ürünleri yayından önce uyarı olarak listeler.